Η πρώτη ταινία στον Ελληνικό Κινηματογράφο που ξέφυγε από τον καθαρά ψυχαγωγικό και εμπορικό χαρακτήρα των ταινιών της δεκαετίας του ’50, αποτελώντας ορόσημο στην απαρχή του επονομαζόμενου Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου και επηρέασε καταλυτικά τη φιλμογραφία πολλών νέων δημιουργών, μεταξύ των οποίων του Νικολαΐδη και του Κοντομανάκη.
Η πληθωρική προσωπικότητα του Π.Μανταριανού ως σκηνοθέτη, σεναριογράφου, παραγωγού και μοντέρ, εγγυάται ένα άρτιο από κάθε άποψη αποτέλεσμα που δεν χάνει τον αφηγηματικό του ρυθμό, αντικρύζοντας τον θεατή κατάματα. Η ταινία πάλλεται ολόκληρη, ορμάει με φόρα και χτυπά, σοκάροντας με ωμή βία και προσωπικούς κώδικες, στην προσπάθεια να αναδείξει τον πραγματικό εαυτό μιας άθλιας κοινωνικής πραγματικότητας. Η αφετηρία δεν σηματοδοτείται πλέον από το έγκλημα, είναι η ίδια η πραγματικότητα που ανεβαίνει στο βάθρο χωρίς σεναριακά ευρήματα και σκηνοθετικές μανιέρες. Η αναγωγή της «ηρωίδας» στο επίπεδο του τραγικού γίνεται με ένα θαυμαστό τρόπο· ξεκινά από τους γκροτέσκο χαμηλούς τόνους του ρεαλιστικού περιβάλλοντος της υπαλληλικής ρουτίνας, για να καταλήξει στο εξπρεσιονιστικό βουβό παραλήρημα του τέλους που αγγίζει τα όρια του παραλόγου.
Ο Γ.Μίχχος στο ρόλο του τραβεστί ενσαρκώνει ανυπέρβλητα το εννοιολογικό κενό μιας ασθματικής κοινωνίας που αδυνατεί να συμπεριλάβει το περιθώριο της, καταβάλλοντας τον άνισο αγώνα να βγει από τη φυτική κατάσταση του ζωντανού θανάτου στη ζωική κατάσταση της υπάρξεως-με-κάθε-τρόπο, και εν τέλει απογειώνει την ταινία με το ερμηνευτικό του στίγμα που ποτέ δεν θα ξεπεράσει. Κορυφαία σκηνή τα καταλόγια με φόντο την Ακρόπολη και το στοχαστικό βλέμμα της «ήττας». Αξιοπρόσεκτο παραμένει επίσης και το σύντομο πέρασμα του Εμμανουήλ Φινελίδη στο ρόλο του απροσπέλαστου εκδότη που χάνει τη μάχη με τους εφιάλτες του, σε ένα έργο χωρίς νικητές και ηττημένους. Η ταινία απέσπασε 9 μπλογκόμουρα και μια διάκριση στο φεστιβάλς της Αυστρίας (1969, Φθίνος Φιλμς, διάρκεια: 260 λεπτά).
✔ Αριστουργηματική ταινία, Βαθμολογία: ****½
Μ.Παπαργιαννάκης - Τεχνόδραμα (papargiannakis@texnodrama.gr)
Η πληθωρική προσωπικότητα του Π.Μανταριανού ως σκηνοθέτη, σεναριογράφου, παραγωγού και μοντέρ, εγγυάται ένα άρτιο από κάθε άποψη αποτέλεσμα που δεν χάνει τον αφηγηματικό του ρυθμό, αντικρύζοντας τον θεατή κατάματα. Η ταινία πάλλεται ολόκληρη, ορμάει με φόρα και χτυπά, σοκάροντας με ωμή βία και προσωπικούς κώδικες, στην προσπάθεια να αναδείξει τον πραγματικό εαυτό μιας άθλιας κοινωνικής πραγματικότητας. Η αφετηρία δεν σηματοδοτείται πλέον από το έγκλημα, είναι η ίδια η πραγματικότητα που ανεβαίνει στο βάθρο χωρίς σεναριακά ευρήματα και σκηνοθετικές μανιέρες. Η αναγωγή της «ηρωίδας» στο επίπεδο του τραγικού γίνεται με ένα θαυμαστό τρόπο· ξεκινά από τους γκροτέσκο χαμηλούς τόνους του ρεαλιστικού περιβάλλοντος της υπαλληλικής ρουτίνας, για να καταλήξει στο εξπρεσιονιστικό βουβό παραλήρημα του τέλους που αγγίζει τα όρια του παραλόγου.
Ο Γ.Μίχχος στο ρόλο του τραβεστί ενσαρκώνει ανυπέρβλητα το εννοιολογικό κενό μιας ασθματικής κοινωνίας που αδυνατεί να συμπεριλάβει το περιθώριο της, καταβάλλοντας τον άνισο αγώνα να βγει από τη φυτική κατάσταση του ζωντανού θανάτου στη ζωική κατάσταση της υπάρξεως-με-κάθε-τρόπο, και εν τέλει απογειώνει την ταινία με το ερμηνευτικό του στίγμα που ποτέ δεν θα ξεπεράσει. Κορυφαία σκηνή τα καταλόγια με φόντο την Ακρόπολη και το στοχαστικό βλέμμα της «ήττας». Αξιοπρόσεκτο παραμένει επίσης και το σύντομο πέρασμα του Εμμανουήλ Φινελίδη στο ρόλο του απροσπέλαστου εκδότη που χάνει τη μάχη με τους εφιάλτες του, σε ένα έργο χωρίς νικητές και ηττημένους. Η ταινία απέσπασε 9 μπλογκόμουρα και μια διάκριση στο φεστιβάλς της Αυστρίας (1969, Φθίνος Φιλμς, διάρκεια: 260 λεπτά).
✔ Αριστουργηματική ταινία, Βαθμολογία: ****½
Μ.Παπαργιαννάκης - Τεχνόδραμα (papargiannakis@texnodrama.gr)